De kunst van het opvoeden – Jack Fila

Hebben opvoeden en kunst met elkaar te maken? Is opvoeden op zichzelf al een kunst? Dit rijk geïllustreerde boek ‘De Kunst van het Opvoeden’ beschrijft de historische relatie tussen markante opvoedkundige thema’s en de Nederlandse schilder- en schrijfkunst. Vanaf de Gouden Eeuw verbeelden schilders als Jan Steen, Rembrandt van Rijn en Nicolaes Maes de dan geldende opvoedingsidealen. En samen met de vele moraliserende geschriften, zoals die van Jacob Cats en Hiëronymus van Alphen, zien we hoe beiden een eigen rol vervullen in de opvoeding vanaf de Gouden Eeuw. Ze schetsen een beeld van een ongekende betrokkenheid van de Nederlandse ouder bij de opvoeding. Door de strengheid en soberheid van het voornamelijk protestantse geloofsdenken in de eeuwen voor ons zou men verwachten dat de schilderijen en geschriften een streng en sober karakter dragen. Niets is minder waar, ze zijn vrolijk, speels, soms zelfs schalks. De moralistische, opvoedkundige boodschap is met een glimlach het huis binnen gebracht en lijkt te zeggen: ‘Kijk hier! Dit ben ik! Dit is mijn familie en zo voeden we op’. En dat is uniek, een bron van herkenning en daarmee tijdloos tegelijk.

Ik heb er nooit zo bij stilgestaan, maar blijkbaar gaat de behoefte om meer te leren over het opvoeden van kinderen al terug naar de zestiende eeuw waarin ouders niet alleen schilderijen kochten, maar ook opvoedingadviesboeken (!).

Doodskop

De titel van dit boek heeft, naar mijn idee, een dubbele functie. Niet alleen om aan te geven dat opvoeden een kunst is, maar ook door de vele kunstwerken die er in staan. Wat me opvalt aan de schilderijen is dat ze zeer gedetailleerd zijn en veel informatie geven over die tijd. Zo schilderde Jacob Gerritz. Cuyp in 1635 Drie kinderen Francken in een landschap en het is dat bij de informatie staat dat hun leeftijden in de boom achter hen gekerfd staat, want het is een detail dat ik gemist zou hebben net als het ringetje van de jongste (overleden) telg met een doodskop erop. Dat de dood niet als het einde gezien werd is te merken aan de schilderijen, het was heel normaal om overleden gezinsleden ook af te beelden, vaak wel met behulp van symbolen die aanduiden dat ze reeds overleden waren ten tijde van het maken van het doek.

Houwelick

Jacob Cats vond dat het huwelijk en het gezin de basis van een goede opvoeding was en daaruit voortvloeide dat men goede burgers en christenen werd. Dat laatste zou leidden tot het eeuwige leven. Hij schreef het boek Houwelick (huwelijk) en dit was hét boek in de zeventiende eeuw. Daardoor ook regelmatig terug te vinden op menig schilderij. Ook dit is terug te vinden in De kunst van opvoeden.

Recensie:

Als cultuur gerichte moeder wil ik graag mijn kinderen leren van welk belang kunst is. Zelf ben ik er helemaal niet mee opgevoed en had achteraf gezien graag uitstapjes gemaakt naar musea. Het is ondoenlijk om met twee kleintjes alles te lezen over kunst en dat maakt dit boek ook zo leuk. Het geeft meer informatie over schilderijen, maar ook over de opvoeding in die jaren. Het staat boordevol weet-je-datjes en spreuken van vroeger en nu.

Terwijl ik De kunst van het opvoeden aan het lezen was zei ik tegen mijn man: “Wat is het nou toch jammer dat ik niet even kan inzoomen. Als ik dit boek op de iPad had kunnen lezen dan weet ik zeker dat ik het gedetailleerder had kunnen bekijken.” Vrijwel meteen erna sla ik de pagina om en kom ik erachter dat hetgeen ik groot wilde bekijken ook vergroot is afgedrukt. Een detail dat ik absoluut kan waarderen.

‘Het beste stuk huisraad is een goed wijf’, aldus Cats.

Dit boek is onder andere verkrijgbaar bij Bol.com

Titel: De kunst van het opvoeden
Auteur: Jack Fila & Jeroen J.H. Dekker
Genre: Non-fictie – cultuurgeschiedenis
Uitgever: Walburg Pers
Uitgave datum: april 2016
Uitvoering: hardcover
Pagina's: 128
ISBN13: 9789057309205

Geplaatst door

Ik ben in 2002 getrouwd met Christiaan. Samen zijn we de ouders van twee kinderen: Elize (2007) en Samuël (2011). Sinds 1998 ben ik chronisch vermoeid en sinds 2007 weet ik dat ik ME/CVS heb. Deze ziekte heeft een zeer grillig verloop en de ene keer heb ik tonnen energie (relatief dan ;-)) en de andere keer lig ik lange tijd overdag op bed. Werken voor een werkgever gaat dan ook niet, maar alle beetjes energie die ik over heb steek ik in schrijven. Sinds 2006 ben ik blogger en recensent en sinds 2003 ben ik schrijver. Ik schreef honderden blogs voor verschillende websites, maar focus me nu vooral op mijn eigen. Daarnaast schreef ik meerdere boeken, maar er zijn er momenteel maar twee te koop. Nummer drie wordt voorjaar 2021 gepubliceerd. Belangrijk FEITJE over mij: ik ben freelance corrector geweest, maar ben blind voor mijn eigen schrijffouten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s